IAWS / Interaktywne Archiwum Wzornictwa Szybowców

BB_Design Archive / Archiwizacja Społeczna / 2025

IAWS to cyfrowe archiwum i graf wiedzy poświęcony wzornictwu szybowców, dorobkowi Szybowcowego Zakładu Doświadczalnego oraz środowisku konstruktorów i pilotów związanych z Bielskiem-Białą. Projekt porządkuje relacje między obiektami technicznymi, ludźmi, dokumentacją wizualną i lokalnym dziedzictwem projektowym.

W ramach projektu BB___Design Archive / IAWS — Internetowego Archiwum Wzornictwa Szybowców opracowano i uruchomiono cyfrową platformę poświęconą dziedzictwu polskiego szybownictwa, ze szczególnym uwzględnieniem dorobku środowiska konstruktorskiego Bielska-Białej oraz historycznej roli Szybowcowego Zakładu Doświadczalnego.

Zrealizowano podstawową architekturę informacyjną serwisu, obejmującą repozytorium wiedzy, katalog szybowców, konstruktorów i pilotów oblatywaczy, galerię materiałów wizualnych, sekcję projektów, magazyn tematyczny oraz interaktywny graf wiedzy. Szczególne znaczenie ma wdrożenie modelu relacyjnego, który pozwala prezentować szybowce nie jako izolowane obiekty techniczne, lecz jako elementy szerszego ekosystemu: ludzi, instytucji, technologii, miejsc i procesów projektowych.

Projekt stworzył podstawę internetowego archiwum łączącego funkcję dokumentacyjną, edukacyjną i popularyzatorską. Zgromadzone i uporządkowane zostały pierwsze zasoby dotyczące wybranych konstrukcji szybowcowych, ich twórców oraz osób uczestniczących w procesie prób, rozwoju i upowszechniania polskiej myśli lotniczej. Równolegle opracowano warstwę narracyjną, która osadza historię szybownictwa w kontekście kultury technicznej, wzornictwa przemysłowego oraz tożsamości Bielska-Białej.

W efekcie powstał działający fundament cyfrowej instytucji wiedzy: archiwum, które może być rozwijane jako narzędzie badawcze, edukacyjne, wystawiennicze i projektowe. Kolejnym etapem powinno być systematyczne uzupełnianie treści poszczególnych rekordów, dopracowanie metadanych, bibliografii i źródeł oraz dalsze rozwijanie grafu wiedzy jako głównego narzędzia interpretacji dziedzictwa. Platforma jest krokiem w kierunku zaprojektowania innowacyjnego i rozwojowego cyfrowego narzędzia
edukacyjnego